Σήμερα, όταν ακούω «Μόσχα», σκέφτομαι αλλιώς ένα ταξίδι εκεί. Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει αλλάξει το πλαίσιο μέσα στο οποίο κοιτάζω αυτές τις φωτογραφίες. Όταν τις ανέβαζα το 2014, με απασχολούσε περισσότερο ένα άλλο ερώτημα. Γιατί άραγε οι επιβάτες του μετρό έτριβαν τα μπρούτζινα αγάλματα στον σταθμό Ploshchad Revolyutsii;
Στη Μόσχα πήγα περισσότερες από μία φορές. Ξαναγύρισα μάλιστα στο ίδιο ξενοδοχείο, δίπλα στο Izmaylovo, και ξαναβγήκα στον ίδιο περίπατο με τη φωτογραφική μηχανή. Όταν άνοιξα πάλι τις παλιές αναρτήσεις, βρήκα τη μεγάλη πλατεία, τους σταθμούς και τις μικρές παραξενιές που με είχαν κάνει να σταματήσω. Από εκεί ξεκινά αυτή η διαδρομή μέσα στο αρχείο μου.
Ξανά στο Izmaylovo
Το Izmaylovo ήταν δίπλα στο ξενοδοχείο όπου έμεινα και τη δεύτερη φορά. Είχε καταστήματα με σουβενίρ, αλλά εγώ στεκόμουν περισσότερο στους πάγκους. Πουλούσαν κάθε λογής αντικείμενα, μέχρι και προσωπικά ενθυμήματα. Τι βάζει κανείς στον πάγκο όταν αποφασίζει να αποχωριστεί κάτι δικό του; Αυτό είχε περισσότερο ενδιαφέρον για μένα από τα σουβενίρ.
Στο μικρό Μουσείο Βότκας κοίταξα τις παλιές συσκευασίες και με κέρασαν σπιτική βότκα με τουρσάκι. Καλή ήταν. Για το βαλσαμωμένο αρκουδάκι στην είσοδο είχα πολύ διαφορετική γνώμη.
Ο περίπατος στο Izmaylovo · Φωτογραφίες από την επιστροφή · Το Μουσείο Βότκας
Τα δένδρα των ερωτευμένων
Σε μια ξενάγηση με λεωφορείο και πλοιάριο είχαμε σταματήσει για βόλτα. Θυμάμαι τα λουκέτα, μερικά κρεμασμένα και σε κανονικά δέντρα. Εκεί έβγαζαν φωτογραφίες τα νιόπαντρα ζευγάρια. Εκεί σταματούσαν και οι λιμουζίνες τους.
Πάνω και κάτω από την Κόκκινη Πλατεία
Τις εικόνες από την Κόκκινη Πλατεία και το Κρεμλίνο τις είχα ανεβάσει σε δύο αναρτήσεις. Χώρια είχα κρατήσει το GUM. Με είχε εντυπωσιάσει το ίδιο το κτίριο και ήθελα να έχει τη δική του θέση στο αρχείο. Λίγο παραπέρα, στην πλατεία Manege, το Okhotny Ryad έδινε άλλη συνέχεια στη βόλτα. Πάνω η πλατεία, από κάτω ο σταθμός και το εμπορικό κέντρο.
Κόκκινη Πλατεία και Κρεμλίνο, πρώτο άλμπουμ · Κόκκινη Πλατεία και Κρεμλίνο, δεύτερο άλμπουμ · Το GUM · Κάτω από την πλατεία Manege · Κρεμλίνο 360°
Το γυαλισμένο μπρούτζο του μετρό
Είχα κρατήσει φωτογραφίες από οκτώ σταθμούς. Από τον Arbatskaya και τον Mayakovskaya μέχρι τον Teatralnaya, ο καθένας είχε τις δικές του λεπτομέρειες. Στον Ploshchad Revolyutsii πρόσεξα εκείνες τις γυαλισμένες κηλίδες πάνω στα αγάλματα. Οι επιβάτες άγγιζαν ξανά και ξανά τα ίδια σημεία. Για τύχη; Αυτό είχα υποθέσει τότε. Η γυαλάδα στο μπρούτζο ήταν το ίχνος που άφηναν όλοι τους.
Οι οκτώ σταθμοί του μετρό στις φωτογραφίες μου
Η λιμουζίνα που δεν μπήκε στο άλμπουμ
Στη Μόσχα φωτογράφισα αρκετές λιμουζίνες γάμων. Μερικές ήταν παρκαρισμένες στο Ιζμαΐλοβο, όπου έβγαζαν κι εκεί φωτογραφίες τα νιόπαντρα ζευγάρια. Τεράστιες, χρωματιστές, ζωγραφιστές. Την καλύτερη όμως δεν πρόλαβα να τη βγάλω. Είχε μούρη από Hummer και χρώμα Barbie pink. Πάγωσα από τη σαστιμάρα. Από τις υπόλοιπες έχω φωτογραφίες. Αυτήν τη θυμάμαι ακόμη.
Οι λιμουζίνες που πρόλαβα να φωτογραφίσω
Αρμπάτ και μια στάση για τέχνη
Στις βόλτες που θα κρατούσα από τη Μόσχα είναι και το Αρμπάτ. Το βάζω εδώ μαζί με τις σημειώσεις μου για τα μουσεία, γιατί αυτά είναι από τα πρώτα πράγματα που ψάχνω όταν επιστρέφω σε μια πόλη. Από την επίσκεψη του Μαΐου του 2019 έχω φωτογραφίες από την έκθεση των Komar & Melamid στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Μόσχας. Ανάμεσά τους, μια ολόκληρη σειρά από πίνακες με τον τίτλο «Ο πιο επιθυμητός πίνακας» και μια ανακοίνωση για δημοπρασία «αμερικανικών ψυχών». Η έκθεση που φαίνεται σ’ αυτές τις φωτογραφίες ήταν στην Πετρόβκα 25. Αρχείο της έκθεσης · Τα κτίρια του MMOMA
Τρετιακόφ, Πούσκιν και ένα βράδυ στην όπερα
Στις στάσεις που θα έβαζα οπωσδήποτε στη λίστα μου είναι η Πινακοθήκη Τρετιακόφ για τη ρωσική ζωγραφική και το Μουσείο Καλών Τεχνών Πούσκιν. Το Café Pushkin το βάζω στη δική του στάση. Το όνομα, όπως λέει και το ίδιο το εστιατόριο, έρχεται από ένα τραγούδι του Ζιλμπέρ Μπεκό που μιλούσε για ζεστή σοκολάτα στο Café Pouchkine. Πινακοθήκη Τρετιακόφ · Μουσείο Πούσκιν · Café Pushkin
Και θα κοίταζα τι παίζεται στην όπερα. Από τα παλιότερα ταξίδια θυμάμαι ότι μπορούσες να βρεις και οικονομικό εισιτήριο. Αν έψαχνα τώρα, θα σύγκρινα τιμές για τη συγκεκριμένη παράσταση και θέση, στο Μπολσόι και στη Νέα Όπερα. Μπολσόι · Νέα Όπερα
Πτήσεις και μετακινήσεις στη Μόσχα
Όταν ψάχνω πτήσεις, ξεκινώ πάντα από το Skyscanner. Αφετηρία μου είναι η Θεσσαλονίκη. Για τη Μόσχα, αν δεν βρίσκω αποτέλεσμα στο Skyscanner, κοιτάζω και απευθείας στην αεροπορική για τις ημερομηνίες μου. Θεσσαλονίκη–Μόσχα στο Skyscanner · Αναζήτηση στην Turkish Airlines
Για το μετρό και τις άλλες δημόσιες συγκοινωνίες υπάρχει η κάρτα Troika. Για μουσεία και αξιοθέατα δεν μπόρεσα να επιβεβαιώσω μια ενεργή ενιαία κάρτα πόλης. Θα έβλεπα τα εισιτήρια χωριστά, ξεκινώντας από τους επίσημους ιστοτόπους. Κάρτα Troika · Εισιτήρια για τα Μουσεία του Κρεμλίνου
Για ταξί στη Μόσχα, μπορείς να καλέσεις αυτοκίνητο από την εφαρμογή Yandex Go.
