Μπορείς να υποχρεώσεις κάποιον να σε υπακούσει.Δεν μπορείς να τον υποχρεώσεις να σε εμπιστευτεί.

Μια γυναίκα μιλάει σε επαγγελματική συνάντηση με θέα την ανατολή του ηλίου και την πόλη στο φόντο.

Και ίσως εκεί βρίσκεται όλη η διαφορά ανάμεσα σε έναν διευθυντή και έναν πραγματικό ηγέτη.

Ο διευθυντής που εμπνέει δεν χρειάζεται να επιβάλλεται

Όσο περισσότερα χρόνια περνά κανείς μέσα σε επιχειρήσεις, ομάδες και διαφορετικά μοντέλα διοίκησης, τόσο περισσότερο καταλαβαίνει κάτι πολύ απλό:

Η θέση μπορεί να σου δώσει εξουσία.
Δεν μπορεί να σου δώσει επιρροή.

Έχω δει ανθρώπους σε θέσεις ευθύνης που πιστεύουν ότι για να διοικήσουν πρέπει να επιβληθούν.

Να έχουν πάντα την τελευταία λέξη.
Να δείχνουν ποιος αποφασίζει.
Να ελέγχουν τα πάντα.

Έχω δει όμως και το ακριβώς αντίθετο.

Διευθυντές που δεν χρειάζεται να υψώσουν τη φωνή τους.
Δεν χρειάζεται να επικαλεστούν τον τίτλο τους.
Δεν χρειάζεται να υπενθυμίσουν την ιεραρχία.

Οι άνθρωποί τους τούς ακολουθούν επειδή τους εμπιστεύονται.

Και, για μένα, εκεί αρχίζει η πραγματική ηγεσία.

Η επιβολή φέρνει συμμόρφωση. Η έμπνευση φέρνει δέσμευση.

Ένας εργαζόμενος μπορεί να εκτελέσει μια εντολή επειδή «έτσι πρέπει».

Μπορεί όμως να προσπαθήσει πολύ περισσότερο όταν:

  • καταλαβαίνει τον στόχο,
  • αισθάνεται ότι η άποψή του ακούγεται,
  • ξέρει ότι η πρωτοβουλία του έχει αξία,
  • δεν φοβάται ότι ένα λάθος θα τον ακυρώσει.

Αυτή η διαφορά είναι τεράστια.

Γιατί μια ομάδα που λειτουργεί μόνο με εντολές, περιμένει πάντα την επόμενη οδηγία.

Μια ομάδα που έχει μάθει να σκέφτεται, να συμμετέχει και να αναλαμβάνει ευθύνη, μπορεί να προχωρά ακόμη και όταν ο διευθυντής δεν είναι εκεί.

Ένας καλός διευθυντής φαίνεται περισσότερο στο πώς ακούει, παρά στο πώς μιλά.

Δεν χρειάζεται να συμφωνεί με όλους.

Ούτε να αποφεύγει τις δύσκολες αποφάσεις.

Χρειάζεται όμως να μπορεί:

  • να ακούει μια διαφορετική άποψη χωρίς να τη βλέπει ως απειλή,
  • να εξηγεί το «γιατί» πίσω από μια απόφαση,
  • να διορθώνει χωρίς να προσβάλλει,
  • να αναγνωρίζει την προσπάθεια,
  • να δίνει χώρο στους ανθρώπους του να εξελιχθούν.

Και, όταν χρειάζεται, να μπορεί να πει:

«Δεν το είχα δει έτσι. Έχεις δίκιο.»

Αυτή η φράση δεν αποδυναμώνει έναν διευθυντή.

Το αντίθετο.

Δείχνει αυτοπεποίθηση.

Ο καλός διευθυντής δεν δημιουργεί εξάρτηση. Δημιουργεί ικανότητα.

Δεν χτίζει ανθρώπους που δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς αυτόν.

Χτίζει ανθρώπους που γίνονται καλύτεροι εξαιτίας του.

Ανθρώπους που αποκτούν κρίση.
Αυτοπεποίθηση.
Πρωτοβουλία.
Αίσθηση ευθύνης.

Ανθρώπους που δεν φοβούνται να προτείνουν κάτι διαφορετικό.

Ανθρώπους που καταλαβαίνουν ότι η επιτυχία της ομάδας είναι πιο σημαντική από το ποιος θα πάρει τα εύσημα.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη επιτυχία ενός ανθρώπου σε θέση ευθύνης:

να μη δημιουργεί εξάρτηση από τον ίδιο, αλλά δυνατότητα γύρω του.

Οι άνθρωποι ξεχνούν πολλά. Δεν ξεχνούν όμως πώς τους έκανες να αισθανθούν.

Με τα χρόνια έχω καταλήξει ότι οι εργαζόμενοι ξεχνούν πολλές οδηγίες.

Δεν ξεχνούν όμως εύκολα:

  • αν τους εμπιστεύτηκες,
  • αν μπορούσαν να μιλήσουν,
  • αν μπορούσαν να κάνουν λάθος χωρίς να διασυρθούν,
  • αν ένιωθαν ότι εξελίσσονται,
  • αν η παρουσία σου τούς πίεζε ή τούς ενδυνάμωνε.

Ο τίτλος δίνει αρμοδιότητα. Ο σεβασμός κερδίζεται.

Και ίσως αυτή να είναι τελικά η πιο απλή διάκριση ανάμεσα στο να διοικείς και στο να ηγείσαι:

Ο άνθρωπος που επιβάλλεται χρειάζεται συχνά να υπενθυμίζει τη θέση του.

Ο άνθρωπος που εμπνέει, σπάνια χρειάζεται να το κάνει.